Cơ cấu chức năng chính của nhà ở thị tứ làng xã vùng đông bằng Bắc Bộ

Như phần trên đã phân tích, nhà ở thị-thôn được hình thành là do có sự xuất hiện thành phần dân cư phi nông nghiệp và bán nông nghiệp tại các làng xã ở nông thôn. Điều đó cũng có nghĩa là ngôi nhà ở tại thị tứ được xây dựng để phục vụ cho các hoạt động ở, nghỉ ngơi, sinh hoạt, làm nghề và kinh doanh của đối tượng dân cư mới hình thành í trong điềuìkiện phát triển kinh tế thị trường.
Có hai loại yêu cầu chính đối với nhà ở thị tứ dó là: yêu cầu ổn định và yêu cầu không ổn định.
Yêu càu ổn định là yêu cầu không có sự biến đổi lớn theo không gian và thời gian còn yêu càu không ổn định là yêu cầu biến đổi theo không gian và thời gian.
Dựa theo các yêu cầu ổn định và các yêu cầu không ổn định phân ra hai .loại chức nãng chính tương ứng trong nhà ở tại khu vực thị tứ là chức năng không đổi (chức năng cứng) và chức năng biến đổi (chức nãng mềm).
a) Chức năng không đổi
Là các chức năng hình thành trong quá trình phát triển nhà ở, không thay đổi lớn về nhiệm vụ, là chức năng xương sống hình thành chức năng nhà ở, mà loại nhà ở nào cũng có. Đó là chức năng ở và sinh hoạt. Trong đó bao gồm các nhiệm vụ cụ thể cần thiết giải quyết như nghỉ ngơi, sinh hoạt, giải trí, tiếp khách, ăn ngủ, học tập, vệ sinh và tín ngưỡng.
Tất cả các chức năng cố định đều tồn tại trong các loại nhà ở từ nhà ở đô thị đến nhà ở nông thôn. Chỉ có điều khác là không gian phục vụ cho chức năng đó ở mức độ nào tùy thuộc vào mỗi loại nhà ở, mỗi điều kiện và mỗi thời gian khác nhau.
Nhà ở thị tứ, loại nhà phục vụ cho đối tượng là người dân sống trong các hộ gia đình có nghề, phi nông nghiệp, ử tại các thị tứ làng xã nông thôn. Họ là đối tượng giống các đối tượng ở các loại nhà ở khác là đều có nhu cầu tiện nghi tối thiểu cần thiết cho cuộc sống hàng ngày như ăn ngủ, nghỉ ngơi, giải trí, vệ sinh học tập v.v… tại nhà. Do đó, đây là chức năng cố định của mỗi loại nhà ở thị tứ làng xã nông thôn.
b) Chức năng biến đổi
Chức năng biến đổi là các chức năng đặc thù có tính biến động. Đó là các chức năng làm việc, kinh doanh dịch vụ và sản xuất. Ở đày trong một môi trường nằm ở ngay tại các làng xã nông thôn, phục vụ cho đối tượng là người dân có nghề phi nông nghiệp xen lần nửa nông nghiệp và nông nghiệp nên chức năng dịch vụ bao gồm: dịch vụ nông nghiệp, dịch vụ phi nông nghiệp và dịch vụ sinh hoạt, văn hóa tín ngưỡng. Chức nâng sản xuất bao gồm: chức năng sản xuất phi nông nghiệp, và nông nghiệp. Đây là các chức năng đem lại của cải vật chất cho sự tồn tại và phát triển của cư dân (xem sơ đồ ở hình III.5).
Tất cả những chức năng cụ thể này đều dã và đang tồn tại trong nhà ở tại các tụ điểm ở của cư dân phi nông nghiệp. Vì rằng: chính nhà ở này là điều kiện xuất hiện cư dân phi nông nghiệp sản xuất (là chỗ hành nghề phi nông nghiệp) và ngược lại là dân cư phi: nông nghiệp là đối tượng thúc đẩy quá trình phát triển loại nhà ở mang tính chất đô thị ở nông thôn.

Hình III.6. Sơ đô mối quan hệ các chức năng trong nhà ở thị tứ làng xã
biến đổi từ nhà ỏ truyền thống sản xuất nông nghiệp

Đây là đặc điểm nổi bật trong sự hình thành các tụ điểm dân cư phi nông nghiệp, các tiểu không gian đô thị trong làng xã mà nguyên nhân tác động chính không phải do phát triển nông nghiệp.
Do đó khẳng định rằng: chức năng làm việc kinh doanh dịch vụ và sản xuất là chức năng có vai trò quan trọng và tồn tại trong không gian kiến trúc nhà ở thị tứ làng xã cùng với các chức nâng ở và sinh hoạt khác như một diều kiện trước tiên cho sự hình thành phát triển loại nhà ở này.
Tất nhiên đến một chừng mực phát triển nào đó chức năng sản xuất kinh doanh sẽ mất dần chỉ còn lại chức năng ở, sinh hoạt, và lúc đó không gian ngôi nhà sẽ chuyển sang một loại khác, trong một môi trường khác.
Các hoạt động chính về kinh doanh sản xuất và dịch vụ của các hộ ở gia đình trong giai đoạn phát triển kinh tế thị trường, đêu do các hộ đó tự tổ chức, nó linh hoạt theo điều kiện của mỗi hộ, theo vị trí xây dựng thực tế của mỗi nhà. I
Như vậy về bản chất, chức năng làm việc kinh doanh sản xuất dịch vụ nó biến đổi theo không gian và thời gian.
– Biến đổi theo không gian
Với điều kiện vị trí khác nhau của mỗi hộ trong thị tứ thường có những chức năng cụ thể về kinh doanh sản xuất dịch vụ khác nhau.
Thí dụ như nơi có điều kiện cảnh quan đẹp thường có kinh doanh dịch vụ du lịch, còn nơi có điều kiện giao lưu thì có dịch vụ buôn bán. Hoặc ngay trong một thị tứ, nhà ở sát chợ thì kinh doanh dịch vụ buôn bán, chỗ xa chợ lại có thể kinh doanh sản xuất hay chế biến, dịch vụ nông nghiệp v.v… Ngoài ra còn phụ thuộc vào từng vị trí của nhà, nhà ở góc đường khác nhà ở trong phạm vi giữa tuyến dường. Mỗi vị trí có khả năng thuận tiện cho các hành nghề kinh doanh sản xuất dịch vụ khác nhau.
– Biến đổi theo thời gian
Trong điều kiện phát triển kinh tế xã hội của từng thời kỳ, nhà ở của các hộ gia đình tại các thị tứ có sự thay đổi chức năng kinh doanh dịch vụ hoặc sản xuất khác nhau.
Thí dụ như nhà ở chứa dựng chức năng kinh doanh thu mua sơ chế tỏi hành tây xuất khẩu ở Kim Môn, Hải Dương, hay nhà ở chứa dựng chức năng kinh doanh thu mua sơ chế bảo quản lạc xuất khẩu ở Vĩnh Lạc, Vĩnh Phúc đang tồn tại trong thời có kế hoạch thu gom xuất khẩu. Khi chủ trương kế hoạch thay đổi thì chức năng cũ không còn nữa, mỗi hộ lại tự diều tiết ngành nghề kinh doanh của mình, do đó chức năng phục vụ cho sản xuất kinh doanh dịch vụ của ngôi nhà cũng biến đổi theo.
Việc phân tích chức năng biến đổi và chức năng không biến đổi, mục đích đê làm cơ sở khoa học cho việc tổ chức không gian kiến trúc cũng theo nhóm chức năng không biến đổi và nhóm chức năng biến đổi, nhằm tạo điều kiện nắm bắt được đạc điểm của mõi chức năng ảnh hưởng đến không gian kiến trúc nhà ở thị tứ để đề ra các giải pháp bố cục không gian hợp lý.

Xem thêm: Bán nhà nhanh chóng. Dễ dàng. Đăng tin của bạn tại Bán nhà Hải Phòng