Kiến trúc nông thôn ở Đông Nam Á

        Theo Colins Freestone trong công trình “Nghiên cứu các yếu tố về kinh tế chính trị làng xóm vùng Đông Nam Á (114) đã tổng kết những vấn đề chung nhất trong việc quy hoạch xây dựng làng của một số nước thuộc vùng này.
Qua nghiên cứu ta thấy cách xây dụng nhà ở và làng xóm của một số nước Đông Nam Á rất gần gũi với cách xây dựng làng xóm của đồng bào người Việt chúng ta (hình I-47b, c).
– Dân cư bố trí dọc theo kênh rạch hoặc theo đường giao thông và dó cũng là dường giao thông chính liên hệ giữa các điểm dân cư.
– Nhà ở bố trí phân tán, không có định hướng từ ban dầu khi mới hình thành điển dân cư.
– Khu ở của điểm dân cư thường rất gần với khu sản xuất.
– Các công trình hạ tầng kỹ thuật, các công trình phục vụ công cộng ít được quan tâm trong từng điểm dân cư, mà chỉ được bố trí cho từng cụm gồm nhiều điểm dân cư. Cũng như các làng ở Việt Nam, làng nào cũng có một trung tâm công cộng nhỏ, gồm các công trình sinh hoạt văn hóa, hành chính hoặc tín ngưỡng chung như đình, chùa, chợ v.v…
– Quy mô làng xóm thường nhỏ, nằm rải rác trong hệ thống đồng ruộng canh tác.
Tất cả những điểm giống nhau như vậy phải chăng là trên dải đất vùng đông nam Châu Á này có nhũng điều kiện kinh tế, địa lý, xã hội có những nét giống nhau. Vì vậy mà vấn đề ăn, ở của con người Thái Lan, Lào, Cămpuchia, Malaixia, Inđônêxia, Singapo… và Việt Nam cùng mang nhiều nét tương tự.
         Điều này cho thấy rằng : Cân phải nghiên cứu kinh nghiệm và những tiến bộ của các nước trong khu vực đã thành công trong việc xây dựng các làng xóm mới và định hướng, áp dụng cho điều kiện các vùng ở Việt Nam. Mặt khác qua đó cũng rút ra những bài học kinh nghiệm cho công tác quy hoạch xây dựng nông thôn Việt Nam là phải căn cứ vào những yếu tô’ địa lý, kinh tế xã hội của từng vùng để nghiên cứu cho phù hợp, đồng thời phải dự kiến bước đi cho từng giai đoạn thích ứng với sự phát triển đi lên của xã hội. Ngoài ra cũng tránh tư tưởng chủ quan duy ý chí, mang lý thuyết điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội của vùng này áp dặt cho vùng khác có những điều kiện không phù hợp.
        Trong thời gian gần đây các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Thái Lan đã có nhiều cố gắng đưa ra các chương trình phát triển nông thôn để phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Họ đã đầu tư nhiều trong việc xây dựng hệ thống giao thông nông thôn phục vụ sản xuất, mạng lưới dường nối liền khu sản xuất với thị trường chế biến, tiêu thụ, quy hoạch lại làng bản theo mô hình và nguyên lý mới hiện đại (xem hình I-47a). Kết quả sau bảy lần thực hiện kế hoạch 5 năm, Thái Lan dã đạt được sự tăng trưởng kinh tế nông nghiệp rõ rệt, các vùng nông thôn có cơ sở hạ tầng, mạng lưới giao thông phát triển, dịch vụ công cộng được nâng cao, đời sống nông dân được cải thiện. Tuy vận vấn đề phân hóa giàu, nghèo ở mức độ cao tại Thái Lan cũng như một số nước trong khu vực là bài học cho chúng ta rút kinh nghiệm để đề ra các mô hình phát triển và xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam.
        Tóm lại : Qua nghiên cứu một số vấn đề lý luận và thực tiễn phát triển nông thôn ở nước ngoài, với các nước có điều kiện tương tự ta thấy rằng : muốn phát triển nông thôn nhất định phải xây dựng cơ sở hạ tầng, nhất định phải có quy hoạch hệ thống làng xã một cách hợp lý, trong đó mạng lưới giao thông phải quan tâm trước tiên, cùng với việc xây dựng trung tâm làng xã trở thành hạt nhân phát triển kinh tế xã hội và văn hóa và là môi trường thuận lợi cho việc tiếp thu văn minh đô thị vào nông thôn.

Kiến trúc nông thôn ở Đông Nam Á 1

Kiến trúc nông thôn ở Đông Nam Á 1