Kỹ thuật xây dựng và hạ tầng

Trong những năm gần đây, nhất là từ khi có chủ trương phát triển kinh tế của Đảng về phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa đã và đang đặt ra yêu cầu cấp bách về việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn cùng với việc xây dựng kết cấu hạ tầng trong nông nghiệp. Đây là nhân tố hết sức quan trọng trong việc phát triển sản xuất, mở rộng thị trường ỏ các làng xã. Mặt khác nó cũng là yếu tố hình thành các tụ điểm giao lưu kinh tế qua lại giữa nông nglĩỉệp với công nghiệp, giữa đô thị với nông thôn.
Thực trạng giao thông ở nông thôn hiện nay ở mức độ thấp kém. Trừ hệ thống giao thông quốc gia đi qua làng, có mặt đường khá tốt, còn hầu hết các tuyến giao thông liên huyện, liên xã chưa được hoàn thiện nâng cấp, bề mặt đường xấu và hẹp chưa đảm bảo yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển kinh tế và xã hội ở nông thôn.

Các đường giao thông liên xã thường phải qua các cánh đồng, nên mùa mưa rất khó khăn trong việc di lại, vận chuyển vật tư hàng hóa, máy móc phục vụ cho nhu cầu cần thiết của các làng xã xa nơi có trung tâm. Có những làng xã cách xa thị trấn huyện hoặc các điểm dịch vụ lớn đến 20-30km, đường đi lại khó khăn, như ở một số huyện tỉnh Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam. Có những xã chỉ cách thủ dô 40km đường chim bay thuộc huyện Yên Dũng hoặc Quế Võ, Bắc Ninh nhưng phương tiện cơ giới không vào được làng xã. Dùng phương tiện thủ công phải đi mất hàng ngày mới đến trung tâm huyện lỵ hoặc thị trấn gần nhất, vì vậy làng xóm bị khép kín trong khuôn khổ tự cung tự cấp, cuộc sống khó khãn, lạc hậu dân trí thấp kém, kinh tế chậm phát triển.
Qua việc điều tra thực trạng về giao thông nông thôn đối với sự phát triển làng xã trong vùng nhận thấy rằng:
Các tụ điểm dân cư mới hình thành với những ngôi nhà mới, mang nội dung, chức năng mới và đa dạng phục vụ cho sự phát triển chung của làng xã. Toàn bộ quan hệ gia đình, xã hội, dịch vụ sản xuất, đều phải thông qua đường giao thông để hoạt động.

Ở nơi nào giao thông phát triển thì chính nơi đó bộ mặt làng xã thay đổi và phát triển một cách mạnh mẽ về các mặt kinh tế, xã hội
Những làng xã xa nơi đô thị và trung tâm huyện lỵ, điều kiện giao thông khó khăn, thường nơi đó có điều kiện ăn, ở kém phát triển. Chính nơi đó cần ưu tiên tổ chức và khuyến khích phát triển một tụ điểm, một trung tâm dịch vụ, vừa phục vụ cho đời sống cần thiết hàng ngày của nông dân, vừa phục vụ cho công việc sản xuất, cải thiện đời sống văn hóa xã hội cho cộng đồng nông dân sống trong làng đó. Làm được như vậy sẽ tạo tiền đề cho làng xã đó phát triển, trước hết cần ưu tiên xây dựng hệ thống đường giao thông chính, đồng thời kết hợp với hệ thống thông tin liên lạc, điện thoại, phổ biến đến tận các làng xã, thôn xóm.
Để thực hiện công tác xây dựng giao thông nông thôn và các công trình hạ tầng, nhiều nơi đã biết dựa vào việc khai thác điều kiện sẵn có của địa phương thông qua việc đấu thầu các cơ sở vật chất của HTX như nhà kho, trạm trại, sân kho v.v… (những công trình không còn phát huy tác dụng cho các hộ gia đình trong làng xã hoặc trong vùng) để khai thác chuyển thành chức năng kinh doanh như : làm nhà ở, làm dịch vụ, làm nhà xưởng chế biến sản xuất tư nhân, v.v… để lấy vốn đầu tư vào xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá giao thông, xây dựng các công trình phúc lợi chung cho làng xã.

Thái Bình là điển hình cho công tác này. Hầu hết các xã, hợp tác xã đều dùng nguồn vốn từ việc bán các tư liệu sản xuất và nguồn vốn huy động thêm từ nông hộ đã xây dựng lại đường sá, đường điện đến từng thôn xóm. Vìvậy hệ thống giao thông cơ sở ở Thái Bình đã được giải quyết một cách căn bản (83).
Tóm lại : Hiện trạng giao thông và cơ sở hạ tầng kĩ thuật làng xã có những điểm cần quan tâm :
– ở làng truyền thống, đường đi ngõ xóm hầu hết được lát gạch chỉ (theo tục lệ đóng góp của làng) khắp đường đi ngõ xóm, một số làng hiện trạng còn tốt nhưng nhiều làng đã bị hư hỏng. Loại đường này thường hẹp chỉ phù hợp vói phương tiện cũ như xe cải tiến, xe bò nhỏ. Với yêu cầu phương tiện giao thông hiện đại cần phải cải tạo mở rộng và nâng cấp phù hợp.

Ở làng điều kiện kinh tế kém phát triển hầu hết đường làng ngõ xóm là đường đất, cấp phối, lầy lội và hẹp.
Một số làng có điều kiện kinh tế, đường làng ngõ xóm được đổ bê tông hoặc rải nhựa, xây gạch kết hợp. Vê chất lượng đường khá, song vì hiện trạng nhà cửa không có quy hoạch nên nhiều chỗ chưa hợp lý và chật chội.
– Hệ thống giao thông liên xã, liên huyện trong vùng hầu hết là đường cấp phối hoặc đường đất, mật đường và cốt đường rất kém, chiêu rộng đường hẹp, nhà cửa xây dựng chen lấn ra đường, gây khó khăn cho các phương tiện vận chuyển cơ giới vào khu vực. Điều này càng khẳng định việc cấp bách phải cải tạo và xây dựng nông thôn mới một cách đồng bộ theo hướng công nghiệp hóa và văn minh đô thị.
– Hệ thống thông tin liên lạc : Hiện nay hệ thống điện thoại ở các xã chưa được phổ biến, với sự cô’ gắng cùa ngành Bưu điện đã đề xuất mô hình “Bưu điện vãn hóa xã”, kế hoạch chung của ngành Bưu điện trong những năm tới hệ thống điện thoại sẽ phủ đến toàn bộ các xã trong cả nước. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển xây dựng nông thôn.