Phân loại nhà ở thị tứ (các loại nhà ở thị tứ)

a) Những cơ sở phân loại nhà ở thị tứ
Có nhiều yếu tố tác động đến nhà ở làm cho chúng có những đặc điểm khác nhau, đó là cơ sở cho sự phân loại. Những yếu tố đó là : Yếu tố địa lý tự nhiên, yếu tố xã hội, phương pháp xây dựng, quy mô, tính chất và chức năng nhà ở.
Đối với nhà ở thị tứ trong các làng xã xét về dịa lý bản thân nó nằm trong một vùng, có tính chất thống nhất do đó nhà ở thị tứ ít có sự khác nhau giũa các khu vực trong vùng.
Hiện nay, Nhà nước chưa có chủ trương đầu tư xây dựng nhà ở cho dân cư ở nông thôn do dó việc xây dựng nhà ở tại các thị tứ vẫn do dân tự đầu tư xây dựng, dưới sự quán lý hướng dẫn của chuyên môn ngành xây dựng. Với diều kiện kinh tế của dân cư tại các thị tứ và cả cảnh quan chung, việc xây dựng nhà ở thị tứ đa phần là nhà ở nhỏ thấp tầng, theo phương pháp xây dựng thủ công và bán thủ công là hợp lý để tận dụng khai thác vật liệu sẵn có của địa phương, do dân tự làm lấy trong quá trình tích lũy xây dựng nhà (tự đóng gạch xây nhà v.v…)
Vì thế phân loạinhà ở thị tứ theo phương pháp và quy mô xây dựng, theo yếu tố như đã phân tích ở trên là không thích hợp và không rõ nét giữa các loại theo yếu tố đó.
+Yếu tố chức năng
Chức năng là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến không gian kiến trúc. Chức năng khác nhau có không gian phục vụ cho chức năng khác nhau, không gian kiến trúc khác nhau trong nhà ở dẫn đến kiến trúc nhà ở khác nhau. Chính vì vậy việc phân loại nhà ở thị tứ dựa theo nhóm chức năng là hợp lí và đúng đắn nhất.
Thí dụ không gian bán hàng khác không gian cho sản xuất, không gian ở, sinh hoạt đối nội đơn thuần tổ chức khác không gian dịch vụ giao tiếp đối ngoại. Ngay cả không gian sản xuất cũng khác nhau, mỗi loại kinh doanh sản xuất tương ứng có một loại không gian cho phù hợp: Như không gian cho sản xuất rèn nguội khác không gian phục vụ cho sản xuất dệt, sản xuất trồng lúa, cây ăn quả khác trồng hoa, cây cảnh V. V…
b) Các loại nhà ở thị tứ
Trong mục “Chức năng nhà ở thị tứ”, chúng ta đã trình bày phân tích đề xuất các chức năng chính trong nhà ở thị tứ làm cơ sở cho định hướng nghiên cứu phân loại nhà ở này. Có hai nhóm chức năng chính: Nhóm chức năng cứng và nhóm chức năng mềm.
Nhóm chức năng mềm (biến đổi) là nhóm có chức năng phụ thuộc vào nghề nghiệp chủ quan của thành viên dân cư và đặc điểm kinh doanh của mỗi hộ. Do đó đây là nhóm chức năng có các đặc điểm kiến trúc khác nhau cơ bản. Vì thế dựa trên cơ sở khối chức năng này đã đề xuất các loại hình nhà ở thị tứ làng xã như sau:
1. Nhà ở kết hợp buôn bán dịch vụ nhỏ – Nhà 0 cửa hàng.
2. Nhà ở có làm nghề thủ công hoặc công nghiệp – Nhà ở xưởng
3. Nhà ở kết hợp làm vườn chăn nuôi – Nhà ở vườn.
4. Nhà ở loại biệt thự kết hợp giao dịch điều hành sản xuất kinh doanh – Nhà ỏ
văn phòng.
5. Nhà có mục đích đơn thuần chỉ để ở – Nhà chỉ để ở.
6. Nhà ở kết hợp nhiều chức năng – Nhà ở đa năng.
c. Nhà ở cửa hàng
Nhà ở cửa hàng là loại nhà ở thị tứ làng xã ngoài chức năng ở sinh hoạt còn có chức năng buôn bán hoặc dịch vụ nhỏ, mặt khác nó vẫn còn tồn tại một phần chức năng sản xuất nông nghiệp. (Tương lai chức năng sản xuất nông nghiệp sẽ mất dần).
Loại nhà ở này chiếm tỷ lệ cao tại các thị tứ làng xã, thường áp dụng đối với những hộ có một phần nhân khẩu làm nghề buôn bán các hàng phục vụ đời sống, vãn hóa hay các hàng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp hoặc công nghiệp mà trong khu vực làng xã cần thiết, hay một phần nhân khẩu lao động làm nghề dịch vụ sửa chữa đồ dùng, dụng cụ sinh hoạt cho sản xuất, hòặc thu gom giới thiệu hàng v.v… Nhà ở thị tứ loại nhà ở cửa hàng thường có bố cục không gian dùng cho cửa hàng ở phía trước, khu vực ở và sinh hoạt ở phía sau, hoặc cửa hàng dịch vụ kết hợp với cổng và sân khi phần không gian để phục vụ sản xuất nông nghiệp như thu hoạch, phoi lúa, chưa dùng tới.
Khu vực sản xuất nông nghiệp bố trí theo chiều dọc qua sân về phía sau. Đây là khu vực dự kiến phát triển ở trong tương lai khi mà chức năng sản xuất nông nghiệp sẽ teo đi, cả hộ chuyển hẳn sang nghề phi nông nghiệp do xu thế ruộng đất canh tác bị thu hẹp hoặc chuyển đổi chức năng, hoặc chuyển nhượng cho một số hộ còn sản xuất nông nghiệp. Lúc đó phần sân, khu phục vụ cho sản xuất nông nghiệp sẽ biến thành 1căn hộ khép kín theo kiểu mới trong khu vực đó. Xem sơ đồ bố cục chức nãng chính nhà ở cửa hàng (hình III.7, hình ỊII.8).
SƠ ĐỒ BỐ CỤC CHỨC NĂNG CHÍNH NHÀ Ở CỬA HÀNG

Xem thêm: Bán nhà Hà Nội có sổ đỏ