Sơ lược về Thị tứ làng xã phần 2

        Đồng chí Tổng bí thư Đỗ Mười dự báo:”Xu hướng chung là ở nông thôn sẽ ngày càng xuất hiện nhiều ngành nghề từ nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp đến thương nghiệp dịch vụ, nhiều thành phần và tổ chức kinh tế như doanh nghiệp Nhà nước, hợp tác xã, hộ xã viên, hộ cá thể, doanh nghiệp tư nhân liên kết, liên doanh giữa các thành phần kinh tế, trong một số trường hợp có cả cơ sở hợp tác liên doanh với nước ngoài; Sẽ hình thành một số thị trấn, thị tứ ngay tại địa bàn thôn xã (54).
          Ngày nay, đến với mỗi làng xã Việt Nam, ta đều nhận thấy nét chung nhất đó là sự xuất hiện và hình thành các điểm dân cư mang tính đô thị trong lòng mỗi làng xã. Trong đó nhà ở, một trong những hạt nhân cấu thành các điểm dân cư này đang chuyển dàn một cách tự nhiên từ cấu trúc nhà ở nông thôn thuần nông nghiệp, sang kiểu ở bán thị, chứa đựng nhiêu nội dung chức năng khác nhau. Tất cả phát triển một cách nhanh chóng,
        Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đang chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước. Kinh tế – xã hội ở nông thôn cũng chuyển hướng theo. ” Việc phát triển kinh tế phải gắn chặt với phát triển văn hóa xã hội nông thôn xây dựng nông thôn mới” (54).
Theo chủ trương của Đảng và Chính phủ về việc: ” Tiếp tục đổi mới và phát triển mạnh mẽ kinh tế- xã hội nông thôn nước ta”, làng xã sẽ mở rộng thị trường, khuyến khích khôi phục và phát triển các ngành nghề truyền thống đồng thời mở mang nhiều ngành nghề mới ở nông thôn.
“Khuyến khích các nhà kinh doanh từ thành phố, thị trấn về nông thôn lập nghiệp…” (54)
        “Đầu tư phát triển công nghiệp, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, “Phát triển mạnh dịch vụ nông thôn” (54) gồm các loại dịch vụ cung ứng vật tư kỹ thuật, công nghệ, từ giống, phân bón, phòng trừ sâu bệnh đến công nghệ bảo quản sau thu hoạch, hệ thống kho tàng, bốc xếp, chuyên chở …, tạo cho nông thôn – làng xã trở thành một thị trường rộng lớn tiêu thụ về các mặt hàng sản xuất và tiêu dùng, thu hút nhân lực nhàn rỗi trong làng xã vào các mặt hoạt động kinh tế, xã hội, khai thác tốt hơn để phân công lại lao động, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng phát triển, tiến bộ về mọi mặt.
Thực hiện “rời ruộng không rời làng” không làm nông nghiệp nhưng vẫn sống ở nông thôn ngãn làn sóng cư dân nông thôn đổ vào các thành phố và các trung tâm công nghiệp lớn gây hậu quả nhiều mặt và lâu dài về kinh tế xã hôị” (54).
       Bộ mặt nông thôn Việt Nam đã thay đổi và phát triển. Cùng với những cái mới được nảy sinh, những nền nếp truyền thống tốt đẹp trong làng xã đang được khôi phục lại vị thế của nó trong đời sống xã hội, trước hết là tại các trung tâm làng xã và ngay trong mỗi nếp nhà kiểu thị thôn đang ẩn mình, duyên dáng dưới lũy tre xanh.
Cuốn sách thị tứ làng xã có thể được xem là công trình khoa học nghiên cứu về quy hoạch và kiến trúc nhà ở phục vụ cho đối tượng cư dân làng xã có cuộc sống đã một thời gắn liền với đồng ruộng, trong điều kiện phát triển kinh tế xã hội họ đã rời bỏ, hoặc rời một phần mối quan hệ với ruộng đồng, nhưng vẫn sống và làm việc ngay trong lòng các làng xã mình.
Cuốn sách này dựa trên cơ sở thực tế do chúng tôi khảo sát, điều tra tại các làng xã thuộc vùng đồng bằng Bắc bộ, cái nôi của cộng đồng người Việt và kết hợp với các thành quả nghiên cứu đã được công bố về các lĩnh vực liên quan được trình bày theo các bước dẫn dắt từ : Đặt vấn đề, phân tích tổng hợp thực trạng về kinh tế xã hội, các yếu tố về điều kiện tự nhiên.v.v…ảnh hưởng đến sự hình thành thị tứ và nhà ở thị tứ làng xã. Phân tích tình hình thực trạng, đặc điểm truyền thống của điểm trung tâm làng xã và nhà ở là mầm mô’ng loại nhà ở thị tứ làng xã Việt Nam, cũng như các cơ sở lý luận khoa học liên quan đến vấn đề này.

       Đánh giá và đối chiếu một cách tổng thể các tài liệu và các vấn đề tổng hợp biểu diễn dưới dạng biểu đồ và sơ đồ không gian lý thuyết, rồi đề xuất mô hình trung tâm làng xã kiểu mới mang tính đô thị, đó là thị tứ làng xã và phân loại thị tứ làng xã. Đề xuất loại hình nhà ở thị tứ làng xã và những chức năng chính của nó, phân loại nhà ở thị tứ, các giải pháp chung cho loại nhà ở này, chúng tôi đã ứng dụng lý thuyết vào thực tế xây dựng một thị tứ làng xã tại xã Liên Minh, huyện Vụ Bản,tỉnh Nam Định. Đây là một thị tứ làng xã đầu tiên xây dựng theo mô hình này, sau năm năm phát triển có kết quả ban đầu đã chứng tỏ mô hình và giải pháp của chúng tôi đề xuất đã thích ứng với một môi trường sinh thái là đơn vị làng xã nông thôn Việt Nam.