Thẻ: thị tứ làng xã

Thành phần dân cư phi nông nghiệp và nửa nông nghiệp trong làng xã là nhân tố tạo nên nhà ở thị tứ

Kiến trúc xưa nay
Nội dung chương II đã căn cứ vào số liệu điều tra xã hội học phân tích về sự chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp ở nông thôn trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, chứng tỏ thành phần dân cư phi nông nghiệp xuất hiện ngày một tăng.Bản chất dân cư phi nông nghiệp và bán phi nông nghiệp ở làng xã đa phần xuất thân từ nông dân làm nông nghiệp. Mặc dầu có thay đổi vị trí ở và nghề nghiệp họ vẫn là người ở làng, có quan hệ huyết thống họ hàng với dân làng, chịu sự chi phối của phong tục tập quán trong làng. Vê công việc vẫn còn bị ảnh hưởng s&aci

Phân loại thị tứ làng xã

Kiến trúc xưa nay
Phân loại thị tứ làng xãXét về đặc điểm địa lý tự nhiên của các làng xã vùng đồng bằng Bắc bộ như đã phân tích ở chương I, về cơ bản có những nét giống nhau, cho nên yếu tố địa lý ít có ảnh hưởng đến sự khác biệt giữa các thị tứ. Do đó phân loại thị tứ theo địa lý không được rõ ràng.Nhưng nếu xét thị tứ theo quy mô thì thị tứ có thể xem là điểm dân cư đô thị trong làng xã có quy mô nhỏ nhất. Mức độ dân cư trong giới hạn làng xã nên không cần thiết phân loại.Yếu tố điều kiện hình thành c&
Khái niệm về thị tứ làng xã

Khái niệm về thị tứ làng xã

Kiến trúc xưa nay
 Khái niệm về thị tứ làng xã Thuật ngữ "Thị tứ" thực ra mới dược dùng nhiều ở một số tài liệu nghiên cứu và văn bản trong những năm gần đây khi có chủ trương phát triển kinh tế thị trường. Tuy vậy chưa có một tài liệu nào nghiên cún một cách toàn diện, khoa học và định nghĩa hoàn chỉnh. Kể cả từ điển Tiếng Việt mới xuất bản cũng không có, ngay trong nội dung phân loại Đô thị của Bộ Xây dựng, thị tứ cũng chưa dược nghiên cứu, xem xét phân cấp theo một loại hình nào. Trong thời gian qua, đâu dó thuật ngữ "Thị tứ" được sử dụng coi như trung tâm cùa một vùng hay một tiểu vùng hoặc coi thị tứ là một điểm dân cư nhỏ kiểu đô thị mới nằm bên các ngã tư giao thông chính hay là điểm đô thị mới dưới cấp thị trấn như trong vãn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương khóaVII (54). Cũng th
Mô hình kiến trúc trung tâm của làng xã

Mô hình kiến trúc trung tâm của làng xã

Kiến trúc xưa nay
Như đã phân tích và tổng hợp quá trình phát triển dân cư nông thôn qua các thời kỳ ta nhận thấy rằng: Thực tiễn cũng như lý luận nghiên cứu về trung tâm làng xã trong giai đoạn hợp tác hóa nông nghiệp chỉ xem nặng về các công trình công cộng, các công trình sản xuất và các công trình phục vụ nông nghiệp, nhà ở tại trung tâm không được nghiên cứu như một môi trường hòa đồng với mọi hoạt động kinh doanh sản xuất và dịch vụ trong khu vực. Vì thế, trung tâm làng xã trong nhiều năm đã ít phát huy tác dụng trong vai trò khai thác tiềm năng phong phú của địa phương. Vô hình chung đó cũng là nguyên nhân hạn chế sự phát triển của xã hội. Mãi đến những năm cuối của thập kỷ 80, khi có chủ trương của Đảng và Chính phủ về việc phát triển nông thôn theo hướng kinh tế thị trường, tại các làng xã nông th
Vấn đề về cơ cấu quy họach trung tâm làng xã

Vấn đề về cơ cấu quy họach trung tâm làng xã

Kiến trúc xưa nay
Thực hiện chủ trương đổi mới của Đảng và Chính phủ về việc phát triển kinh tế nhiều thành phần ở nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa, đã xuất hiện nhiều vấn đề cần nghiên cứu trong việc Quy hoạch và xây dựng nông thôn mà cụ thể là quy hoạch xây dựng làng xã. Một trong những vấn đề đó là sự biến đổi cơ cấu chức nâng trong trung tâm làng xã, nguyên nhân là do yêu cầu, nhiệm vụ về kinh doanh, sản xuất sinh hoạt thay đổi. Sản phẩm nông nghiệp trước kia trong thời kỳ bao cấp chủ yếu tập trung vào tập thể hợp tác xã rồi từ đó mới phân phối về các hộ gia đình theo lao động của hộ xã viên hoặc theo nhân khẩu trong hộ gia đình. Chính vì thế, việc tổ chức sản xuất cũng tập trung vào tập thể hợp tác xã, do đó các công trình phục vụ cho sản xuất tập thể như sân phơi, nhà kho, chuồng trại chăn nuôi
Thực trạng chất lượng nhà ở dạng thị thôn (bán thị)

Thực trạng chất lượng nhà ở dạng thị thôn (bán thị)

Kiến trúc xưa nay
nhà ở nông thôn tại các tụ điểm bán thị chuyển đổi không gian theo các chức năng mới trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường đã kịp thời đáp ứng được phần nào nhu cầu cấp bách của khu dàn cư mới hình thành. Do tự phát hình thành nên nhà ở dạng thị - thôn cbn tồn tại một số vấn đề về chất lượng như sau: a) Diện tích chật chội không đảm bảo yêu càu sử dụng theo nội dung mới Bản chất nhà ở thị - thôn phần nhiều là cải tiến, biến đổi không gian sử dụng mục đích cũ sang không gian sử dụng cho mục đích mới: nhà ở được cơi nới thêm diện tích, trổ cửa ra đường làm cửa hàng, làm nơi kinh doanh sản xuất, các chức năng khác vẫn kết hợp tồn tại do đó mặc dầu có cải tiến, sửa đổi, chuyển đổi nhưng vẫn không đáp ứng được yêu cầu sử dụng ngày càng cao của nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và ăn ở củ
Xu thế chuyên đổi không gian bô’ cục nhà ở chiêu ngang sang chiêu dọc

Xu thế chuyên đổi không gian bô’ cục nhà ở chiêu ngang sang chiêu dọc

Kiến trúc xưa nay
Xu thế chuyên đổi không gian bô' cục nhà ở chiêu ngang sang chiêu dọc Nhà ở nồng thôn bố cục theo khuôn viên nằm sâu say lũy tre làng từ lâu đã là điển hình cho một thời kỳ kéo dài của nền kinh tế tự cung tự cấp. Trong thời kỳ tập thể hóa nhà ở nông thôn lại bị giảm bớt chức năng ban đầu của nó, tuy vậy bố cục không gian của nó về cơ bản vẫn theo lối cũ. A- Nhà chính : không gian kết hợp nhiều chức năng : tiếp khách, thờ cúng, sinh hoạt gia đình, ngủ B - Nhà phụ : Bếp, kết hợp sản xuất và làm chỏ ăn Hình 11.27. a) Nhà ở Khương Đình - Thanh Trì - Hà Nội Hỉnh 11.28. Sơ đò chuyển biến chức năng - không gian nhà ở dạng thị thôn tại các các làng - xã ĐBBB trong điêu kiện phát triển kinh tế thị trường Kinh tế thị trường phát triển, nông thôn biến động rõ rệt : nhà ởcó xu thế chuyển
Thực trạng về không gian nhà ở dạng thị thôn (bán thị)

Thực trạng về không gian nhà ở dạng thị thôn (bán thị)

Kiến trúc xưa nay
Từ yêu cầu chức năng sử dụng sinh ra không gian kiến trúc, không gian đó có thể đã hoàn chỉnh hay chưa hoàn chỉnh trong quá trình chuyển đổi theo chức năng nhưng đều phục vụ cho chức năng cơ bản của ngôi nhà. Thực tế tại một số làng xã tiêu biểu cho vùng hông thôn cho thấy thực trạng không gian kiến trúc của nhà ờ dạng thị - thôn đang hình thành và tồn tại như sau: a) Không gian bô' cục theo lối một chức năng thường chiếm tỷ lệ nhỏ trong toàn thể không gian kiến trúc chung của dạng nhà ởthị - thôn. Trong nhiều mẫu nhà ở của cư dân nằm trong các tụ điểm bán thị không gian kiến trúc chỉ có một chức năng riêng biệt có rất ít, hầu hết là không gian kết hợp đa chức năng. Gần đây do chính sách mới về nhà ở, tại các tụ điểm mới trong các làng xã đã xuất hiện lác đác một số nhà ở xây theo lối
Sự hình thành các chức năng mới trong nhà ở nông thôn

Sự hình thành các chức năng mới trong nhà ở nông thôn

Kiến trúc xưa nay
Cơ chế thị trường xuất hiện đã làm cho kiến trúc nhà ở nông thôn chuyển biến rất nhiều, đặc biệt là những nhà ở nằm ở trung tâm làng xã. Sự hình thành bắt đầu từ chiếc lều quán bán nước, quán dịch vụ tạp phẩm, hàng khô, quán sửa chữa dụng cụ gia đình, hay quán ăn uống v.v... được bố trí ở phía trước, hoặc ngoài nhà, nhưng do nhu cầu ngày càng phát triển, các lều quán với chức năng mới này chuyển dịch dần và mở rộng hơn vào khu vực nhà ở, vào không gian của ngôi nhà chính, làm cho ngôi nhà không chỉ có chức năng ở, sinh hoạt và phục vụ sản xuất nông nghiệp đơn thuần (xem hình II.23a) mà còn có các chức năng khác như kinh doanh dịch vụ và sản xuất phi nông nghiệp. Sự hình thành nội dung chức năng mới đối với ngôi nhà ở nông thôn đã làm cho không gian kiến trúc nhà ở phong phú hơn, một thể l
Chức năng của các tụ điểm dân cư bán thị hình thành trong làng xã

Chức năng của các tụ điểm dân cư bán thị hình thành trong làng xã

Kiến trúc xưa nay
Theo điều tra sơ bộ một số làng xã điển hình ở một số tỉnh,xét về mặt chức năng cơ bản của các tụ điểm dân cư bán thị ta có thể phân ra các dạng sau (Biểu diễn theo bảng B) : Nhận xét: Trong mỗi loại tụ điểm trên đều có những chức năng riêng, nhưng chức nãng ở và dịch vụ vẫn là chức năng chung nhất cho các loại. Ngoài ra mỗi tụ điểm bán thị thành phần chức năng sản xuất nông nghiệp vẫn còn chiếm một tỷ lệ nhỏ. Đây là điểm khác biệt mới của tụ điểm ở bán thị trong làng xã.